کتاب قبله یابی در اسلام

مراعات سمت مقدس (قبله) در جهت خانه کعبه، یکی از مشهورترین جنبه‌های اعمال و شعارهای اسلامی است. تعیین قبله مسئله‌ای بوده که قرن‌ها در مرکز توجه و علاقه علمی فقهای اسلامی (فقه) و نیز دانشمندان مسلمان قرار داشته است. رعایت سمت قبله البته تا زمان حاضر همچنان از اهمیت شایان برای صدها میلیون مسلمان برخوردار است.

کتابی که از نظر خواننده محترم می‌گذرد، ترجمه فصل دوم با عنوان «تعیین سمت مقدس در اسلام» از دائرةالمعارف مؤلف مشهور معارف و آثار ستاره‌شناسی اسلامی، پروفسور داوید کینگ، تحت عنوان «نقشه‌های جهانی برای یافتن سمت و فاصله تا مکه» است که با توجه به ارزش علمی-تاریخی آن از یک سو و اهمیت اطلاع‌یافتن مسلمانان فارسی‌زبان از چگونگی تحولات و پیشرفت در مسئله عملی قبله‌یابی از سوی دیگر، مورد نظر شورای علمی خانه ریاضیات اصفهان برای ترجمه به فارسی قرار گرفت. این امر به خصوص با توجه به نقش کلیدی و بسیار عمده‌ای که ریاضی‌دانان، جغرافی‌دانان و افزارسازان ایرانی، به لحاظ علمی و عملی در یافتن راه‌حل‌های دقیق برای مسئله‌ای کاملاً پژوهشی داشته‌اند، اهمیت درخشان پیدا می‌نماید.

در اواخر سال ۱۳۸۵، پس از بررسی‌های لازم، انجام این خدمت فرهنگی به اینجانب پیشنهاد گردید که با عنایت به دشواری‌های متن оригинала و ارجاعات و زیرنویس‌های بسیار مفصل که اغلب به چندین زبان مختلف نیز بودند، کاری خارج از توان یک فرد به نظر می‌رسید. اما پس از آغاز کار، لطف الهی شامل حال گردید و مقررات محوله با رعایت حداکثر امانت در انتقال مطالب و کوشش در برگردانی روان و شیوا به بیان نویسنده دانشمند انجام پذیرفته که امید است مورد قبول صاحب‌نظران قرار گیرد و کاستی‌ها و ارزش‌های آن را به دیده اغماض بنگرند. چنانچه فراغتی و توفیقی دست دهد و مقدور افتد، در سال‌های آتی، سایر فصل‌های این اثر گرانقدر را نیز ترجمه کرده و در اختیار فارسی‌زبانان قرار دهم. زهی مراد حاصل!

درباره مؤلف:

پروفسور دیوید را کینگ ، استاد زبان و ادبیات خاور نزدیک و تاریخ علم، فارغ‌التحصیل دانشگاه ییل در امریکاست که در حال حاضر استادی کرسی تاریخ علوم دانشگاه یوهان وولفگانگ گوته در فرانکفورت آلمان را بر عهده دارد. وی به طور قطع در زمینه نجوم اسلامی دوران قرون وسطی و افزار نجومی آن دوران از انگشت‌شمار صاحب‌نظران طراز اول است. از وی آثار و تألیفات علمی بسیار قابل توجهی (متجاوز از چهل کتاب و مقاله) در زمینه‌های گوناگون تخصصی، از جمله انواع جداول، نقشه‌ها، تقویم‌های نجومی، دریانوردی و نیز افزار مختلف قبله‌یابی، اسطرلاب، شاخص‌های وقت‌یابی و غیره در طول بیش از سه دهه فعالیت پژوهشی به‌چاپ رسیده است. نامبرده همچنین از سال ۱۹۷۲ تاکنون همکاری‌های بسیار پرارزش علمی با مجلات و فصلنامه‌های تخصصی در زمینه کار خویش و از جمله دایرةالمعارف اسلامی داشته است.